Vì sao doanh nghiệp xây dựng khó mở rộng quy mô?

Những rào cản hệ thống khiến doanh nghiệp xây dựng khó tăng trưởng

Rất nhiều doanh nghiệp xây dựng khi đạt đến một giai đoạn phát triển thì việc tăng trưởng lợi nhuận bắt đầu trở nên ngày càng khó khăn. Mặc dù lúc đó doanh thu vẫn tăng đều đặn, số lượng dự án vẫn tăng, và đội ngũ nhân sự vẫn tiếp tục được mở rộng. Đâu là nguyên nhân?

Khi doanh nghiệp phát triển lớn mạnh thì đi kèm với sự phát triển đó sẽ xuất hiện nhiều yếu tố phức tạp trong quản trị của doanh nghiệp như:

• Vận hành doanh nghiệp trở nên phức tạp hơn
• Xuất hiện nhiều rủi ro khó kiểm soát hơn
• Hiệu suất công việc và nhân sự không còn ổn định

Đến một thời điểm nào đó, tăng trưởng của doanh nghiệp sẽ không còn là cơ hội mà nó sẽ trở thành áp lực, và áp lực này ngày mỗi lớn nếu như quản trị của doanh nghiệp không được tổ chức tốt.

Vậy vấn đề đặt ra ở đây là doanh nghiệp xây dựng khó tăng trưởng không phải vì thiếu thị trường, không nằm ở việc thiếu dự án, mà nằm ở cấu trúc hệ thống quản lý dự án xây dựng của doanh nghiệp.

Điểm mù dữ liệu trong các Doanh nghiệp Xây dựng

Tăng trưởng thiếu hệ thống quản trị = Mất kiểm soát

Ở giai đoạn đầu mới thành lập các doanh nghiệp xây dựng nói riêng và doanh nghiệp trong các ngành nghề khác nói chung vận hành dựa trên:

• Kinh nghiệm của giám đốc dự án
• Năng lực thi công công trường của các tổ đội
• Sự chỉ đạo hoặc can thiệp trực tiếp của lãnh đạo doanh nghiệp

Khi dự án vận hành dựa trên kinh nghiệm và năng lực của quản lý và lãnh đạo thì nó chỉ thành công với mô hình doanh nghiệp ít dự án và dự án nhỏ, thực thi trong khoảng thời gian ngắn. Nhưng khi số lượng dự án tăng lên cả quy mô về số lượng và thời gian thì sẽ phát sinh nhiều vấn đề như:

• Nhiều công trình chạy song song
• Sự phụ thuộc giữa các tổ đội và các bộ phận liên quan tăng lên
• Việc phối hợp giữa các ban quản lý dự án, tổ đội và các bộ phận liên quan trở nên phức tạp hơn rất nhiều lần.

Vì vậy, nếu doanh nghiệp không có hệ thống quản lý dự án xây dựng mà vẫn quản lý dựa trên kinh nghiệm cá nhân thì doanh nghiệp sẽ dần mất kiểm soát, dẫn đến những rủi ro phát sinh với dự án như: đội chi phí, kéo dài thời gian,… Đây là những lý do khiến doanh nghiệp dần mất đi tăng trưởng lợi nhuận mặc dù thị trường vẫn đang rất tốt.

Quản lý dự án xây dựng trong năm 2026: Lợi nhuận không mất vì sai sót, mà mất vì cấu trúc quản trị

Quản lý phụ thuộc vào con người

Một trong những rào cản lớn nhất của việc mở rộng doanh nghiệp đó là: phụ thuộc vào cá nhân.

Trong rất nhiều doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay thì ở hầu như các khâu vận hành doanh nghiệp đều phụ thuộc vào con người:

• Kiến thức nằm ở giám đốc dự án
• Quyết định phụ thuộc vào một vài người như: lãnh đạo, quản lý dự án
• Các dự án luôn vận hành khi không có sự đồng nhất, mỗi dự án vận hành theo một cách khác nhau và thành công của dự án phụ thuộc rất nhiều vào cá nhân quản lý dự án.

Đây là những lý do khiến hiệu suất của việc thực thi các dự án luôn không ổn định. Trong khi đó mở rộng quy mô doanh nghiệp thì yếu tố sống còn đó là “hiệu suất”, với quản lý dự án thì đòi hỏi: hiệu suất của quản lý ở các dự án phải lặp lại được, tức là phải có tính kế thừa trong quản lý giữa các dự án để dự án sau loại bỏ được các sai sót mà dự án trước gặp phải, dự án sau phải phát huy các điểm mạnh trong quản lý từ các dự án trước,…

Thiếu chuẩn hóa trong quản lý dự án

Khi doanh nghiệp có quy mô càng ngày càng phình to mà mỗi dự án lại đang được vận hành theo một cách, ví dụ như:

• Cách quản lý tiến độ công trình khác nhau
• Cách theo dõi chi phí trên các dự án khác nhau
• Cách gửi báo cáo từ các dự án lên các cấp quản lý hoặc lãnh đao khác nhau

Điều này dẫn đến nhiều vấn đề rất lớn trong quá trình vận hành các dự án, như:

• Không thể so sánh giữa các dự án
• Không phát hiện sớm rủi ro
• Không nhân rộng được kinh nghiệm quản trị dự án

Đây là lý do mà doanh nghiệp xây dựng muốn mở rộng và tăng trưởng bền vững thì yêu cầu phải có phần mềm quản lý dự án xây dựng để chuẩn hóa dữ liệu và các khâu vận hành dự án.

Thiếu minh bạch dữ liệu

Khi doanh nghiệp quản lý dự án dựa vào cá nhân và theo phương pháp thủ công thì mặc dù dữ liệu dự án rất nhiều, nhưng các dữ liệu này đang được quản lý thiếu minh bạch và thiếu kiểm soát:

• Nằm rải rác: Dữ liệu dự án được quản lý trên nhiều công cụ khác nhau và ở các bộ phận khác nhau
• Không kết nối: Dữ liệu giữa các bộ phận được chuyển giao theo nhiều phương thức thủ công và không đồng nhất.
• Không theo thời gian thực: Dữ liệu dự án được in ra giấy hoặc tổng hợp trên các file excel và gửi báo cáo lên lãnh đạo theo tuần, tháng, quý…

Đây là những lý do dẫn đến những hệ luỵ lớn trong quản trị dự án, như:

• Lãnh đạo ra quyết định chậm
• Quản lý dự án không nhìn thấy rủi ro sớm
• Doanh nghiệp mất khả năng kiểm soát chiến lược

Và đây cũng chính là “điểm mù dữ liệu” trong quản trị mà rất nhiều doanh nghiệp hiện nay đang gặp phải.

Thiếu quản trị ở cấp độ hệ thống

Điểm yếu của các doanh nghiệp hiện nay đó là chỉ quản lý chi tiết cho từng dự án mà không có cơ chế quản trị cho toàn bộ hệ thống dự án hiện có của doanh nghiệp. Điều này mang lại cho doanh nghiệp những hệ quả lớn ảnh hưởng trực tiếp đến tính chuyên nghiệp cũng như sự lớn mạnh của doanh nghiệp, như:

• Các dự án trong hệ thống dự án sẽ thiếu một cấu trúc chung
• Lãnh đạo doanh nghiệp sẽ thiếu một cơ chế kiểm soát thống nhất
• Và điều quan trọng nhất đó là thiếu tính kế thừa giữa các dự án

3 hệ quả này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc mở rộng cũng như tính bền vững của doanh nghiệp.

Từ tăng trưởng đến mở rộng quy mô

Như vậy, để có thể mở rộng bền vững thì yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp đó là phải chuyển từ “Quản lý dự án” sang “Thiết kế hệ thống quản lý dự án”. Khi đó doanh nghiệp sẽ phải hoàn thiện 4 yêu cầu sau:

• Chuẩn hóa quy trình quản trị dự án nói riêng và doanh nghiệp nói chung
• Xây dựng một hệ thống quản lý công trình tập trung
• Phải theo dõi dữ liệu vận hành dự án theo thời gian thực
• Phải quản trị được danh mục dự án

Các nền tảng như IBOM trên thị trường sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng giải quyết được 4 yêu cầu trên và có thể thực hiện chuyển đổi này thông qua hệ thống quản lý dự án xây dựng tích hợp.

Khi thiết kế thành công một hệ thống quản lý dự án thì doanh nghiệp có thể trả lời được câu hỏi “Làm thế nào để doanh nghiệp có thể mở rộng quy mô mà không mất kiểm soát?”

Đỗ Hữu Binh
CEO, ISOFT

Bài viết nằm trong series phân tích chuyên sâu về quản trị dự án xây dựng và kiểm soát chi phí.
© 2026 Đỗ Hữu Binh. Mọi trích dẫn hoặc sử dụng lại nội dung vui lòng ghi rõ nguồn và tên tác giả.